En dat alles gebeurde omdat we het hadden over het belang van het maken van een persoonlijke verbinding in het leven. Thuis en op het werk. Ik gebruik regelmatig het ‘IJsbergmodel’ van de Amerikaanse psycholoog McClelland om dit belang te illustreren. Waar het gedeelte ‘boven’ de waterlijn vooral gaat over ‘wat’ we doen (taken, rollen, verantwoordelijkheden) en zichtbaar gedrag (verbale en non-verbale communicatie), is de waterlijn het ‘hoe’ van onze acties en het gedeelte onder water is onze motivatie, ons waarom. En dat gedeelte is niet zichtbaar voor anderen. Onze ervaringen, kennis, positieve en negatieve overtuigingen, opvoeding, herinneringen uit de jeugd, motivatie en nog veel meer liggen ‘onder water’, in ons eigen systeem. Het wordt aan de oppervlakte weerspiegeld in ons gedrag. Soms voorspelbaar, soms helemaal niet voorspelbaar en soms weten we zelf niet eens waarom we bepaald gedrag vertonen.
Het mooie van het ijsbergmodel is dat een ijsberg voor 75% onzichtbaar is. Het ligt onder water. Als je je realiseert dat twee ijsbergen elkaar onder water raken, realiseer je je ook het belang van verbinding. En daarmee het belang van het verdiepen in de ijsberg van de ander. In zijn of haar achtergrond, motivatie, overtuigingen, cultuur en nog veel meer. Toch hebben we de neiging ons voornamelijk te richten op de top van de ijsberg: op wat we moeten doen, onze taken en verantwoordelijkheden. Soms lijkt het alsof we vergeten tijd te investeren in ‘ijsberggesprekken’, terwijl deze cruciaal zijn voor samenwerking, teamwerk en welzijn.
Authentieke, duurzame leiders verbinden zich met hun mensen op alle niveaus van de ijsberg: ze hebben oprechte interesse in de mensen achter de mensen. Door echte en hechte relaties op te bouwen, slagen ze er niet alleen in om mensen aan zich en de organisatie te binden, het maakt het leven ook echter en mooier.
Weten waarom mensen zich gedragen zoals ze doen en in staat zijn hen te ondersteunen op gebieden waar nog groei mogelijk is (in overtuigingen, ervaring, kennis), is niet alleen een zeer lonende kant van leiderschap, het is cruciaal nu nieuwe generaties werknemers streven naar werk-privé-integratie in plaats van werk-privé-balans. Leiders die bereid zijn zich (te laten) ontwikkelen in die richting, zullen zich ontwikkelen tot duurzame leiders van de toekomst.
Het was een levensveranderend moment voor de collega’s en de training deelnemer. Eindelijk begrepen de anderen waarom hun collega zich gedroeg zoals hij deed en waren ze blij dat hij zijn hart durfde te openen. Die dag liep mijn training bijna 3 uur uit. Tijd was op dat moment niet belangrijk. Het waren 3 uur van lachen, huilen, delen en verbinden. Een training waarin 9 mannen de ruimte verlieten als een veel hechter team omdat ze voor het eerst echt hadden gedeeld wat zij belangrijk vonden en hoe ze elkaar op een ander niveau konden helpen dan alleen taken en productie. Ze hadden de waterlijn van hun ijsberg heel diep laten zakken…
